Bất Vi gả vợ

Học thuật
Thân thiện
Định nghĩa
  1. Thành ngữ (Danh từ): "Bất Vi gả vợ" là một thành ngữ lịch sử xuất phát từ điển tích Trung Quốc, chỉ một mưu kế chính trị sâu xa, trong đó một người đàn bà (thường đã có thai) được cố ý gả cho một nhân vật quyền lực để đứa con sau này sẽ nối ngôi, từ đó người bày mưu có thể khống chế hoặc nắm quyền lực thực sự đằng sau ngai vàng.
Ví dụ sử dụng
  • Thành ngữ:
    • Âm mưu của hắn thâm độc chẳng khác nào "Bất Vi gả vợ", đưa người của mình vào làm dâu trong gia đình đối thủ để dần chi phối.
    • Trong lịch sử, không ít kẻ đã áp dụng kế "Bất Vi gả vợ" để mưu đồ quyền lực lâu dài.
Các cách sử dụng nâng cao
  • Nghĩa bóng: Thành ngữ này thường được dùng để ám chỉ những mưu đồ chính trị phức tạp, thâm sâu, nhằm đạt được quyền lực tối cao một cách gián tiếp và lâu dài thông qua việc sắp đặt hôn nhân và dòng dõi.
    • Cuộc hôn nhân đó bị nghi ngờ là một vụ "Bất Vi gả vợ" của phe cánh đối lập.
Biến thể và từ gần giống
  • Điển tích "Lã Bất Vi": Chỉ về nhân vật lịch sử Lã Bất Vi, một thương nhân giàu có và là nhà chính trị nổi tiếng thời Chiến Quốc, người đã thực hiện mưu kế này.
  • "Mưu đồ thoán nghịch": Âm mưu cướp ngôi, giành quyền lực (nghĩa rộng hơn, không nhất thiết liên quan đến hôn nhân).
Từ đồng nghĩa
  • Mưu kế trường kỳ: Kế hoạch, mưu đồ được tính toán và thực hiện trong thời gian dài.
  • Kế "giương đông kích tây" (trong bối cảnh chính trị): Dùng một hành động bề ngoài để che giấu mục đích thực sự, thường là để giành quyền lực.
Thành ngữ liên quan
  • "Cá lớn nuốt cá bé": Thường dùng trong thương trường hoặc chính trường để chỉ sự thôn tính, chi phối lẫn nhau, có thể có điểm tương đồng về sự tính toán nhưng không cụ thể bằng "Bất Vi gả vợ".
  • "Buôn vua bán chúa": Chỉ những thủ đoạn mua bán, sắp xếp chức tước, quyền lực (có liên hệ với xuất thân thương nhân của Lã Bất Vi).
  1. Sử ký: Lã Bất Vi là một nhà buôn lớn ở Dương Lịch, trong nhà có hàng nghìn cân vàng. Khi Tử Sở (Con thứ Thái tử An Quốc Quân, chính tên là Tử Dị, tức Dị Nhân, sau làm con thừa tự của Hoa Dương phu nhân vốn là người nước Sở nên đổi tên là Tử Sở.) làm con tin ở Triệu, bị Triệu bạc đãi. Lã Bất Vi ở Hàm Đan trông thấy thương hại nói: "Món hàng này lạ, có thể buôn được đây", bèn bỏ tiền của ra, bày mưu tính kế cho Tử Sở được Hoa Dương phu nhân nhận làm con thừa tự để sau này được nhận làm Thái tử. Họ Lã bày mưu kén trong số vi75 mình ở Hàm Đan một người tuyệt đẹp mà múa khéo, lại biết người này đã có mang đem dâng cho Tử Sở làm vợ. Người vợ giấu chuyện mình đã có mang, đến đủ tháng sinh con là Chínbh. Tử Sở bèn lập nàng làm phu nhân. Năm thứ 50 đời vua Chiêu Vương nước Tần, Tà6n sai Vương ý vây Hàm Đan rất gấp. Nước Triệu muốn giết Tử Sở, Bất Vi bèn mưu đưa 600 cân vàng cho kẻ coi giữ, đưa Tử Sở trốn thoát về Tần. Sáu năm sau, Tần Chiêu Vương mất, Thái tử An Quốc quân lên làm vua, lập Hoa Dương phu nhân làm Hoàng hậu, Tử Sở làm Thái tử. Vua Triệu cho đưa vợ của Tử Sở cùng con là Chính về Tần. Vua Tần lên ngôi được một năm thì mất, thái tử Tử Sở lên ngôi tức Trang Tương Vương, tôn Bất Vi làm Thừa Tướng. Trang Tương Vương làm vua đượxc 3 năm thì mất. Thái tử Chính lên ngôi Tần Vương, sau thôn tính ac1c chư hầu, thống nhất thiên hạ, tự đặt hiệu Thủy Hoàng đế nhà Tần, tôn Bất Vi là tướng quốc. Bất Vi tư thông vợi Thái hậu (Mạ Tần Thủy Hoàng, tức người thiếp cũ của y), việc bại lộ, bị cách chức Tướng quốc, sợ bị tội nên tự sát. (Lã Bất Vi truyện)